Waarheen met onze sociale zekerheid? – De werkloosheidsuitkeringen onder de loep

België zit in het Europese koppeloton, zowel qua uitgaven aan sociale zekerheid (29,1% van het bbp – Europese Commissie, 2015) als op het vlak van sociale bijdragen (33% van de loonkost; werkgevers- en werknemersbijdragen). Welke socialezekerheidsprestaties staan hier dan tegenover?

Geschreven door Ineke De Bisschop, COMPETENTIECENTRUM WERK & SOCIALE ZEKERHEID
26 september 2018

In deze reeks nemen we elke week een aspect van de Belgische sociale zekerheid onder de loep voor een Europese benchmark. We kijken hoe België zich verhoudt ten aanzien van andere EU-lidstaten, en of we in het buitenland inspiratie kunnen halen. Deze week focussen we op de werkloosheidsuitkeringen.

Qua werkloosheidscijfers zien we recent alvast een daling van het aantal werklozen in België. Met een werkloosheidsgraad van 6,1% in de eerste 7 maanden van 2018, is België een middenmoter in vergelijking met andere EU-lidstaten, maar scoren we toch nog iets beter dan het Europese gemiddelde (7%) (Eurostat, 2018). Wanneer we echter kijken naar de langdurige werkloosheid (i.e. langer dan 12 maanden), ziet het er heel wat problematischer uit: na Griekenland, Slovakije, Italië en Bulgarije, ‘schittert’ België met een langetermijnwerkloosheidsgraad van 51,1% boven het Europese gemiddelde van 46,5% (i.e. percentage van langdurig werklozen binnen het totaal aantal werklozen; langdurige werkloosheid = langer dan 1 jaar werkloos) (Eurostat, 2017).

Een andere koppositie verwierf België op het vlak van de vervangingsratio van werkloosheidsuitkeringen, die de verhouding van de uitkering meet ten aanzien van het laatste loon. Zo tonen OESO-cijfers uit 2015 dat we op het vlak van de evolutie van de netto-vervangingsratio van werkloosheidsuitkeringen over een periode van 5 jaar zeer hoog scoren, zowel op het vlak van netto-vervangingsratio in het eerste jaar van werkloosheid (uitkering is 77% van vroegere nettoloon) als na 5 jaar (uitkering is 63% van vroegere nettoloon).

Ook wat de uitgaven aan werkloosheidsgerelateerde uitkeringen betreft, scoort België met 3,1% van het bbp alweer jammerlijk goud (Eurostat, 2015). Dit hoge cijfer kan deels verklaard worden door de opname van de brugpensioenen (SWT) in de uitgaven voor werkloosheidsuitkeringen, waar deze in andere landen vaak reeds verder afgebouwd zijn, en/of in de pensioenuitgaven opgenomen worden. Tot slot is België het enige Europese land waar werkloosheidsuitkeringen onbeperkt zijn in de tijd (OESO, 2018).

VBO – Alle nuances in metingen die een internationale benchmark steeds vereist ten spijt, blijft België niettemin een jammerlijke koploper waar het niet hoort. Meer ambitie en inspanningen zijn nodig om mee te kunnen blijven lopen met onze buurlanden. Deze benchmark leert alvast dat onbeperkte werkloosheidsuitkeringen, in combinatie met een hoge langetermijnwerkloosheid, contraproductief zijn – zéker in combinatie met een activeringsbeleid dat reeds behoorlijk achterop hinkt.


Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.

VBO-NIEUWSBRIEF IMPACT

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.