Belasting van de digitale economie: dringend nood aan een belastingsysteem 4.0

De belasting van de digitale economie is een complex onderwerp. Iedereen is het er namelijk over eens dat dé digitale economie niet bestaat. Wel is er een verregaande digitalisering van de samenleving aan de gang en zijn er duidelijke tendensen. Airbnb baat geen enkele B&B uit, Uber bezit geen enkele taxi… toch zijn die ondernemingen wereldwijd miljarden dollars waard. De vraag is dan ook hoe je die ondernemingen belast. Het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) nam dit thema onder de loep in zijn magazine REFLECT.

Geschreven door Pers, COMMUNICATION & EVENTS
02 oktober 2018

Volgens Jean Baeten, hoofd van het fiscaal competentiecentrum van het VBO, zijn er twee dringende prioriteiten:

- In de eerste plaats moet het internationaal fiscaal kader binnen de OESO worden hervormd om de heffingsbevoegdheid op winst tussen staten eventueel anders te verdelen, rekening houdend met de specifieke kenmerken van de digitale economie;

- Daarnaast moet oneerlijke concurrentie bestreden worden, en moet er over worden gewaakt dat er een level playing field blijft bestaan tussen de digitale en de traditionele economie. Ook de aanbieders van digitale activiteiten moeten aan hun fiscale verplichtingen voldoen, als ze dat nog niet zouden doen.

Het belang van materiële activa, van fysieke aanwezigheid als maatstaf om te kunnen belasten, neemt aanzienlijk af in de digitale economie. ‘Intangibles’ of immateriële activa, zoals software, algoritmes en artificiële intelligentie, winnen met het uur aan belang. Maar ze zijn enorm mobiel en minder landgebonden en vormen daardoor een almaar grotere uitdaging voor de nationale overheden.

Digitale economie vs. klassieke fiscaliteit

De huidige regels die van toepassing zijn op bedrijven die hun producten, services of kennis via de traditionele hefbomen vermarkten, bieden te vaak te weinig aanknopingspunten om de bedrijven in de digitale economie te belasten. Bepaalde inkomsten of winsten zijn immers ‘staatloos’ geworden. Sommige activiteiten gebeuren 100% online. Anders gezegd, de locatie of het land waar de toegevoegde waarde wordt gecreëerd, wordt irrelevant als belastingsmaatstaf De nationale en internationale fiscale regels zijn niet op die nieuwe wereld voorbereid, noch erop afgestemd.

Het huidige belastingsysteem zal zich daarom de komende jaren in lijn moeten brengen met nieuwe evoluties, zoals e-commerce, app-stores, onlineadvertenties en ‘big data’-collectie. Door al die evoluties bevinden heel wat nationale fiscale administraties zich vandaag bij wijze van spreken in een fiscale depressie. Net als de digitale economie zelf, moet de fiscaliteit bijgevolg heel snel en grondig evolueren. Daar zijn alle specialisten het over eens.

Niet méér belasten, maar beter

Tegelijkertijd zijn de immateriële activa de bron van de waardecreatie en toekomstige economische groei voor ondernemingen die digitaal actief zijn. En veel minder de materiële activa. De digitale omwenteling faciliteert een nieuwe manier van werken en ondernemen en versterkt de match tussen de ‘agile’ vraag en het ‘instant’ aanbod. Overheden, bedrijven en consumenten-burgers kunnen bijvoorbeeld dankzij de technologische evolutie heel gemakkelijk data verzamelen, belastingplichtigen of klanten registeren en belastingen of aankopen betalen.

De digitalisering democratiseert ook. Iedereen kan vandaag micro-ondernemer worden. En een kleine onderneming wordt plots een micro-multinational.Zonder aanpassingen kunnen we onze fiscale wetgeving nooit de digitale economie binnenloodsen. Daarbij goed beseffend dat het doel niet is meer belastingen heffen, maar de belastingen op een betere manier heffen (i.e. met een belastingsysteem 4.0) waardoor we de ontwikkeling van een echte digitale economie in België mogelijk maken. Zo kunnen burgers en bedrijven maximaal meegenieten van de welvaart die een digitale economie kan creëren. We moeten met andere woorden evolueren van een fiscale depressie naar een digitale welvaart.

In deze nieuwe VBO-REFLECT over de belasting van de digitale economie worden alle evoluties en uitdagingen die daarmee gepaard gaan haarfijn onder de loep genomen. Bovendien benadrukken we de vraag: ‘Hoe kunnen we de digitale economie alle kansen geven zonder de eerlijke concurrentie met de klassieke economie te ondermijnen?’ Anders gezegd, hoe kunnen wij een level playing field organiseren?

In deze REFLECT analyseren onze experten hoe een digitale onderneming werkt en welke de kenmerken zijn van de businessmodellen die fiscaal van belang zijn. Wij wikken en wegen daarna de pistes die vandaag op de agenda van de EU en de OESO staan, met als centrale vraag: hoe kunnen wij ervoor zorgen dat alle inspanningen toegespitst worden op het vinden van de beste (en niet de snelste) oplossing? Ook bekijken wij wat al gedaan werd om ervoor te zorgen dat alle ondernemingen hun aandeel van de belastingen betalen (i.e. in het kader van de strijd tegen belastingontwijking en agressieve taxplanningen – zie ook ons REFLECT-nummer over het BEPS-actieplan) en om ervoor te zorgen dat digitale ondernemingen (zoals webshops) hun fiscale verplichtingen effectief en correct naleven.

‘Het doel is niet om méér te belasten door bovenop de vennootschapsbelasting een nieuwe belasting in het leven te roepen, maar wel beter te belasten door de taart van de vennootschapsbelasting internationaal anders en op een eerlijkere manier tussen de landen te verdelen. Een Europese kortetermijnoplossing die de terechte OESO-filosofie niet volgt, kan dan ook niet de bedoeling zijn’. Verder moet de ontwikkeling van de digitale economie in België alle kansen krijgen om meer welvaart te creëren, zonder echter de eerlijke concurrentie met de klassieke economie te ondermijnen’, besluit Jean Baeten.


Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.

VBO-NIEUWSBRIEF IMPACT

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.