#GlasgowCop26 > > > #BrusselsCop

De hashtag #GlasgowCop26 moet de voorbije dagen zowat de meest getweete term geweest zijn. De wereldleiders verzamelen momenteel in Glasgow over klimaatverandering. Ultieme doel van deze 26ste Conference of the Parties (COP)? Een akkoord vinden over het verhogen van de wereldwijde klimaatambities om de stijging van de mondiale temperatuur ruim onder de 2°C te houden.


Pieter Timmermans, GEDELEGEERD BESTUURDER
09 november 2021

Idealiter wil men de temperatuurstijging beperken tot 1,5°C, zoals werd gestipuleerd in de Overeenkomst van Parijs. Tegelijk zoekt men naar mogelijkheden om de uitputting van de grondstoffen op wereldvlak tegen te gaan. Enkel een globale, gecoördineerde aanpak kan resultaat opleveren.

In Glasgow

De verwachtingen over de top in Glasgow zijn hooggespannen. Ook de bedrijfswereld volgt het debat met argusogen.

De eerste week van de COP werd vooruitgang geboekt op een aantal vlakken, wat hopelijk een goed voorteken is voor de toekomst. Zo zijn er de overeenkomst van meer dan 100 landen over de belofte om de ontbossing tegen 2030 om te keren, de financiële hulp aan Zuid-Afrika, Polen en Vietnam om geen steen- en bruinkool meer te gebruiken als energiebron, of het pact om de methaanuitstoot tegen 2030 met 30% te verminderen (maar helaas zonder engagementen van China, Rusland en India). Absoluut noodzakelijk zijn sterke verbintenissen van de landen om de broeikasgassen aanzienlijk te reduceren.

In Europa

Europa komt naar Glasgow met zijn objectief om tegen 2050 koolstofneutraal te worden, en het stelt zijn doelstelling voor 2030 bij tot -55% en wil dat concreet bereiken via  zijn ‘Fit for 55’-pakket. Zo hoopt Europa andere landen te inspireren. Maar Europa mag niet naïef zijn, het moet ook druk uitoefenen op andere landen om zich te engageren tot meer ambitieuze doelstellingen. Door ‘frontrunner’ te willen zijn, hoopt Europa ook de ontwikkeling van zijn ‘koolstofarme’ industrie mogelijk te maken. De industriële wereld deelt die betrachting. Door volop de kaart van technologische vooruitgang te trekken, worden onze industrieën de drijvende kracht van de transitie naar meer milieuvriendelijke productieprocessen.

In Brussel

Intussen gebeurt er ook veel in België. Het energietransitiedebat woedt volop. De federale en regionale regeringen willen allemaal met een eigen #klimaatplan – de tweede belangrijkste hashtag – naar Glasgow trekken. De COP-deelnemers moeten wel erg verbaasd opkijken als ze te horen krijgen dat een klein land als België niet met één, maar met vier klimaatplannen komt (zowel de drie  Gewesten als de federale regering werkten een klimaatplan uit). Dat mag dan wel het gevolg zijn van de institutionele structuur van ons land, maar laat het duidelijk zijn dat klimaatproblemen en CO2-emissies niet stoppen aan de taal- of gewestgrenzen.

Het is lovenswaardig dat alle overheden van dit land concrete plannen en maatregelen uitwerken. Nog veel beter én efficiënter zou zijn, mochten ze die plannen op elkaar afstemmen. Een breed draagvlak voor klimaatmaatregelen bij de bevolking – jongeren, werknemers, ondernemers en ondernemingen, gepensioneerden, …  – biedt kansen om de energietransitie samen uit te bouwen, maar hangt evenwel rechtstreeks samen met een geïntegreerde aanpak, voorbeeldfunctie én timing.

Geïntegreerd. Elke overheid kondigde haar actieplan aan. Sommige onderdelen zijn complementair. Andere lijken dan weer contradictorisch. Zoals de invoering van een aardgasheffing ten laste van de ondernemingen en tegelijkertijd als overheid investeren in nieuwe bijkomende gascentrales. Of nog, het ene beleidsniveau verplicht de inschrijving van elektrische voertuigen, terwijl een ander beleidsniveau het concreet moet implementeren. Meer CO2 -uitstoot is op zich niet zo erg, want het Europese ETS-systeem laat toe dat meer uitstoot op één plaats gerechtvaardigd kan worden door minder uitstoot op een andere plaatsen. Nog eentje: energieheffingen zullen straks niet meer stijgen, want de extra subsidies vallen ten laste van de overheidsbegroting. Alsof de mensen niet weten dat de belastingbetaler de overheid financiert. We kunnen enkel maar besluiten dat hoe sneller deze incoherenties worden uitgeklaard, hoe sneller er een ruimer draagvlak voor klimaatacties kan groeien.

Voorbeeldfunctie. De overheid moet het goede voorbeeld geven. Op die manier kan ze  veel gemakkelijker de bevolking overtuigen om ook een inspanning te leveren en zo het ‘not in my backyard’-syndroom te bekampen. Wat moet er gebeuren? Eerst en vooral alle overheidsgebouwen – waar momenteel trouwens het grootste warmteverlies te noteren valt – isoleren. Alle wagens bij overheidsdiensten laten rijden op neutrale of koolstofarme brandstoffen. Het openbaar vervoer en de infrastructuur – zowel voor de pendelaar als voor het vrachtvervoer – grondig moderniseren.

Timing. In België werden al heel veel maatregelen aangekondigd, maar op een versnipperde manier. Het nationaal investeringsplan in maart dit jaar, het begrotingsconclaaf in oktober, de verschillende regionale klimaatplannen in november, en nu domineert de onzekerheid over de toekomstige energiemix … Al die dossiers en plannen hangen evenwel samen en kunnen niet los van elkaar worden gezien. Daarom hebben we een #BrusselsCop nodig. Een interfederale dialoog die uitmondt in een interfederaal actieplan waarmee alle overheden samen aan de bevolking de marsrichting aangeven.

In de bedrijfswereld?

Begrijp me niet verkeerd. Het voorgaande betekent niet dat bedrijven geen inspanningen moeten doen of geen visie moeten ontwikkelen. Integendeel. Andere manieren van produceren en consumeren of een slimmer energie- en mobiliteitsbeleid spelen hierbij een grote rol.  Daarom ook ontwikkelde het VBO de afgelopen jaren verschillende plannen en visies of sensibiliseringscampagnes in functie van een duurzame energietransitie. In 2015 kwamen we als eerste met een actieplan circulaire economie, vernieuwd in mei dit jaar. Circulaire economie draagt in belangrijke mate bij tot de reductie van emissies van broeikasgassen. Maar het gaat niet alleen om woorden, vooral daden maken het verschil: denk aan ons engagement om samen met tal van sectoren de overgang naar meer circulaire industriële verpakkingen te versnellen. In 2016 publiceerden we een realistisch 50-punten-mobiliteitsplan. In 2017 lanceerden we een overkoepelende energievisie voor België. In september 2021 ontwikkelde het VBO met tal van logistieke stakeholders een Rail Roadmap 2030 om meer vrachtvervoer via het spoor te laten verlopen. In maart 2022 reiken we voor de 18de keer de Belgian Business Awards for the Environment uit waarbij bedrijven die pionieren en voorlopen op het vlak van ecoprocessen en duurzaamheid hun best practices delen met brede bedrijfswereld.

Dankzij veel inspanningen daalde de Belgische  CO2 -uitstoot sinds 1990 reeds met 25% . Om maar een voorbeeld te noemen. Is dat voldoende? Neen. Kan de bedrijfswereld nog beter? Ongetwijfeld. Het terugdringen van de gevolgen van de klimaatverandering is een van de grootste uitdagingen waarmee onze samenleving, burgers, politiek en bedrijven, wordt geconfronteerd. Bedrijven moeten hun ecologische voetafdruk verkleinen, op een zo kostenefficiënt mogelijke manier en binnen een gelijk speelveld met onze concurrenten (ook op het vlak van energieprijzen bijvoorbeeld). Zoniet dreigen we onszelf hopeloos uit de markt te prijzen.

Duurzaamheid zal niettemin in sneltempo een strategische hoeksteen van elke onderneming moeten worden, klein en groot. De duurzaamheidstransitie biedt bedrijven de kans om engagement te koppelen aan opportuniteiten. Met innovatiekracht als belangrijkste motor. De innovatiekracht van onze ondernemers is enorm. De creativiteit in onze onderzoekscentra en universiteiten geniet wereldfaam. De clustervorming op het vlak van R&D – denk aan ons BRIEC – initiatief – is veelbelovend. Kortom, we hebben de kennis, knowhow en ervaring om van de klimaatuitdaging een positief verhaal te maken.

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEVEN EN PERSBERICHTEN

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.