‘Bedrijven en mensenrechten’ prominent op de internationale, Europese en Belgische agenda

‘Business & human rights’ staat steeds prominenter op de (politieke, wetgevende en bedrijfs-) agenda. Zo is op het niveau van de Verenigde Naties een verdrag rond bedrijven en mensenrechten in de maak, maar ook op Europees en Belgisch niveau zitten diverse regelgevende initiatieven in de pijplijn. Ook bedrijven zitten niet stil.

Ineke De Bisschop, COMPETENTIECENTRUM WERK & SOCIALE ZEKERHEID
24 april 2019

Begin april organiseerde de internationale werkgeversorganisatie International Organisation of Employers (IOE) samen met  de Spaanse werkgeversorganisatie Confederación Española de Organizaciones Empresariales (CEOE) in Madrid een driedaagse conferentie rond de kwestie bedrijven en mensenrechten, maatschappelijk verantwoord ondernemen en ‘responsible business conduct’.  Wat doen bedrijven en werkgeversorganisaties vandaag al? Welke best practices bestaan er? En wat hebben bedrijven nodig om hun activiteiten ter zake verder te ontwikkelen? Werkgeversorganisaties van over de hele wereld namen deel, en zo ook het VBO.

Enkele tendensen vielen op. Veel bedrijven voeren een actief beleid rond sociaal en duurzaam ondernemen en de implementatie van sociale, milieu- en mensenrechten in hun activiteiten en keten. Desondanks duiken steeds meer regulerende initiatieven op, zowel op het internationale,  Europese als het Belgische toneel, die verder gaan dan het ondersteunen van initiatieven uit eigen engagement en er vooral op gericht zijn om bedrijven uitgebreide en veeleisende verplichtingen op te leggen. Wat de rol van (lokale) overheden dan wel mag zijn in het handhaven van sociale, milieu- en mensenrechten, is niet duidelijk – of komt zelfs niet ter sprake. Zowel de IOE,  BusinessEurope als het VBO pleiten voor een partnerschap tussen bedrijven en de lokale overheden van de regio’s waar ze actief zijn, in plaats van de verantwoordelijkheden en aansprakelijkheden exclusief op de schouders van de ondernemingen te leggen.

Ook in België staat dit thema op de politieke agenda. Zo keurde de Kamercommissie Buitenlandse Betrekkingen eerder deze maand een wetsvoorstel goed voor de oprichting van een ‘federaal instituut voor de bescherming en de bevordering van de rechten van de mens’.  Dit mensenrechteninstituut zal intrafederaal werken en de werking van de bepaalde opdrachten van organisaties zoals Unia en Myria, die nu ook bezig zijn met mensenrechten, bundelen en de ‘hiaten’ opvullen. Dit orgaan zal ook het  maatschappelijk verantwoord ondernemen van Belgische bedrijven in het buitenland opvolgen. Het zal  onder meer adviseren en aanbevelingen verstrekken aan regeringen, parlementen en overheidsinstanties, ook met het oog op de afstemming van wetgeving op internationale instrumenten, de bekrachtiging van nieuwe internationale mensenrechteninstrumenten of de toetreding ertoe stimuleren, de publieke opinie bewustmaken, ngo’s ondersteunen, en schendingen van fundamentele rechten aanhangig maken bij de Raad van State en het Grondwettelijk Hof. Naast vertegenwoordigers van ngo’s, parlement, belanghebbende socio-professionele organisaties, academici, levensbeschouwelijke en religieuze strekkingen en administraties, zullen ook de sociale partners vertegenwoordigd zijn in de raad van bestuur van dit nieuwe federale mensenrechteninstituut.

VBO – In het debat over bedrijven en mensenrechten is het essentieel om te kijken naar de vele succesvolle inspanningen en best practices van de bedrijven. Het opleggen van strikte wettelijke verplichtingen, zonder rekening te houden met de specifieke context waarin bedrijven opereren in veelal gebieden waar mensenrechten door de lokale overheden met de voeten worden getreden, schiet zijn doel totaal voorbij. Het is daarom essentieel dat bedrijven worden gehoord als partner in het hele proces, en er eveneens druk wordt gezet op de lokale autoriteiten om hun verantwoordelijkheid op te nemen in wat een globaal partnerschap hoort te zijn.


Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.

VBO-NIEUWSBRIEF IMPACT

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.