Zorgplicht: een genuanceerde, pragmatische houding op basis van feiten en rede

Het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) neemt woensdag 22 september deel aan een hoorzitting van de Kamercommissie Bedrijfsleven over de zorgplicht van ondernemingen in geglobaliseerde waardeketens. Het VBO wil zich op deze hoorzitting constructief opstellen. De maatschappelijke rol van bedrijven in de internationale handel houdt immers al heel wat ondernemingen bezig en staat centraal in hun internationale activiteiten.


Pers, COMMUNICATION & EVENTS
22 september 2021

Zo vestigt het VBO de aandacht op de vele reeds lopende initiatieven in tal van ondernemingen en/of sectoren. Die zijn gebaseerd op internationale richtsnoeren (bv. VN, OESO, IAO) of vloeien voort uit Europese verplichtingen (bv. zorgplicht met betrekking tot de invoer van bepaalde ertsen of hout, rapporteringsverplichtingen inzake duurzaamheid enz.).

Het VBO stelt zich ook pragmatisch op en formuleert een reeks basisprincipes.

Ten eerste moet er voorrang worden gegeven aan het toekomstig Europees kader dat op dit moment wordt uitgewerkt in de EC, om een voldoende groot level playing field te creëren. Het zou totaal contraproductief zijn om in België te willen voorlopen op dat toekomstig Europees kader aangezien dat de interne markt verder zou versnipperen en onze ondernemingen zou confronteren met een mozaïek van nationale, niet op elkaar afgestemde nationale kaders. Dat is overigens hoe het VBO het regeerakkoord leest.

Ten tweede is het belangrijk om te kiezen voor een sectorale aanpak, aangezien de situaties op het terrein en de specificiteiten van de productie- of bevoorradingsketens danig variëren van (sub)sector tot (sub-)sector.

Het is ook belangrijk om te vertrekken vanuit een inspanningsverbintenis en niet vanuit een resultaatsverbintenis, d.w.z. een proces van continue verbetering zodat we eventuele problemen in de waardeketens kunnen vermijden, erop kunnen anticiperen, ze kunnen opsporen en ze kunnen oplossen. Die benadering wijkt dus af van het wetsontwerp ingediend door PS en VOORUIT, dat zich toespitst op de verantwoordelijkheid en de aanklachten.

Een bedrijf heeft alleen directe invloed op zijn eigen acties (cf. zijn eigen faciliteiten) en mogelijk op die van zijn directe leveranciers of onderaannemers (via contractuele clausules). Buiten die directe sfeer proberen ondernemingen natuurlijk alle problemen in de rest van de keten te voorkomen, maar dan eerder op vrijwillige basis. Ze kunnen dus niet wettelijk aansprakelijk worden gesteld voor daden van derden.

Ook is het belangrijk om de evenredigheid te garanderen. Er moet bijzondere aandacht gaan naar de middelen waarover de ondernemingen, en de kmo’s in het bijzonder, daadwerkelijk beschikken. Zij mogen niet in de rol van waakhond worden geduwd, zeker omdat ze niet altijd makkelijk toegang hebben tot de informatie over de situaties op het terrein. Dat gevoel voor proportionaliteit moet gepaard gaan met een principe van gedeelde verantwoordelijkheid tussen ondernemingen, vakbondsorganisaties en overheden (binnen de EU en in derde landen). Elk initiatief dat erop gericht zou zijn om de overheden te deresponsabiliseren (in het bijzonder op het terrein) en alle verantwoordelijkheid door te schuiven naar de bedrijven, is onaanvaardbaar.

Tot slot moet elk nieuw wetgevend initiatief de bedrijven een optimale rechtszekerheid bieden. Dat moet onder andere gebeuren aan de hand van duidelijke, ondubbelzinnige definities, gebaseerd op erkende internationale standaarden, door garanties tegen juridisch ongegronde klachten enz. Een wildgroei aan nationale initiatieven gaat rechtstreeks in tegen die rechtszekerheid.

 

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEVEN

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.