Europese Commissie stelt ‘better regulation’-strategie voor: too little too late?

Op 29 april publiceerde de Europese Commissie haar mededeling inzake ‘better regulation’, een publicatie die ze al enkele keren uitstelde. De nieuwe strategie rond het concept van betere regelgeving, die tot doel heeft dat EU-beleid en wetgeving zo worden opgevat dat ze hun doelstellingen tegen optimale kostprijs bereiken, bevat heel wat veelbelovende elementen, maar roept toch ook vragen op.


Mika Camps, COMPETENTIECENTRUM EUROPA & INTERNATIONAAL
05 mei 2021

In die nieuwe mededeling, die oorspronkelijk vorig jaar werd verwacht, en waar het VBO overigens sterk op hamerde in zijn recente publicatie Naar een ongeremde interne markt, moest de Commissie een werkmethode omschrijven die moest worden toegepast vanaf het begin van haar mandaat.

De communicatie verscheen uiteindelijk vorige week en is opgebouwd rond drie grote assen: governance, het invoeren van nieuwe instrumenten en de relatie tussen de Europese Commissie en de medewetgevers.

Op het vlak van governance lijkt de Commissie enkele grote mankementen van het huidige wetgevingsproces, die we ook al opwierpen in bovengenoemde publicatie, te erkennen. Zo wil ze onder andere de kwaliteit van haar impactanalyses verbeteren, de wetenschappelijke basis van haar nieuwe initiatieven versterken en toegankelijker maken (met name via een gemeenschappelijk register) en de procedure voor openbare raadplegingen verbeteren.

De Commissie kondigt ook aan dat ze twee instrumenten (opnieuw) zal introduceren: de ‘one in, one out’-aanpak en het ‘Fit for Future’-platform:

‘One in, one out’ is een klassiek ‘better regulation’-concept, dat erin bestaat om voor elk nieuw wetgevend initiatief en de daarbij horende last, een last in hetzelfde domein te elimineren. Het verplicht de wetgevers verder te kijken dan de vooropgestelde doelstellingen en rekening te houden met de realiteit van het terrein en de praktische modaliteiten van de implementering (de administratieve last voor de burgers, ondernemingen, overheden …). De Commissie zal dat principe echter pas volledig beginnen toepassen vanaf 2022 – in de tweede helft van haar mandaat! – en voorziet enkele uitzonderingen waarvan de scope op dit moment nog niet duidelijk is.

Het ‘Fit for Future’-platform, op zijn beurt, vervangt al bijna een jaar het REFIT-platform, maar wordt in deze mededeling opnieuw aangekondigd als een ‘better regulation’-tool. De EC engageert zich om het platform te gebruiken om de wetgeving eenvoudiger en transparanter te maken.

Bovendien herinnert de Commissie er terecht aan dat de ‘better regulation’-doelstellingen enkel kunnen worden bereikt als ze worden nagestreefd doorheen het hele wetgevingsproces. Nog al te vaak lijken de medewetgevers (het Europees Parlement en de Raad) het bestaan en het belang van de werkmethode te vergeten, bijvoorbeeld door amendementen voor te stellen die een wetsvoorstel kunnen doen ontsporen. Hetzelfde geldt voor de nationale overheden, die bij de omzetting van de Europese regelgeving soms de neiging hebben om verder te gaan dan de Europese vereisten (het zogenaamde gold-plating). De Commissie herinnert eraan dat ook die praktijken de toepassing van de ‘better regulation’-principes kunnen schaden.

Tot slot zijn er nog twee andere elementen die de gematigde beoordeling van de strategie treffend illustreren. Enerzijds belooft de mededeling een versterkte rol inzake ‘better regulation’ voor de Raad voor regelgevingstoetsing (Regulatory Scrutiny Board). Dat is een veelbelovende verandering die zeer nuttig zou kunnen blijken.

Maar anderzijds zien we een ietwat verontrustende koppelingvan het ‘better regulation’-principe aan de doelstellingen rond duurzame ontwikkeling en de groene en digitale transitie. Op die manier lijkt de Commissie beleidsdoelstellingen op één hoop te gooien met wetgevingstechniek.

Kortom, het is duidelijk dat de Commissie zich bewust is van bepaalde mankementen in haar manier van wetgeven en oplossingen voorstelt die eenzeer positieve impact kunnen hebben. Maar tegelijkertijd lijkt ze ‘better regulation’ eerder te beschouwen als een boeiende oefening dan als een structurele must, aangezien ze sommige delen pas toepast ná de publicatie van de belangrijkste voorstellen van haar mandaat en ze onduidelijke uitzonderingen voorziet. De vraag blijft dus: zal deze strategie bijdragen tot de verbetering van de Europese wetgeving? Zoals zo vaak met deze Commissie, the proof of the pudding will be in the eating.

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEVEN

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.