Werkgevers zijn bezorgd over de mentale gezondheid van hun medewerkers

Antwerp Management School (AMS), het VBO en HRPro.be voerden in oktober een 3e grootschalige enquête uit bij 488 bedrijfsleiders en HR-professionals.


Joris Vandersteene, COMPETENTIECENTRUM WERK & SOCIALE ZEKERHEID
16 november 2020

De enquête kadert in het langlopende onderzoek ‘Impact van corona op het menselijk kapitaal in ondernemingen’, dat in maart 2020 van start ging en doorloopt in 2021.

Uit de resultaten blijkt duidelijk dat:

-  De grote meerderheid (4 op 5) van de werkgevers zich zorgen maakt over de mentale gezondheid van de medewerkers. De helft van de werkgevers geeft wel aan zich positief verrast te tonen over de veerkracht van de medewerkers, maar de bezorgdheid blijft groot. Verbondenheid in een periode van verplicht, fulltime telewerken wordt als belangrijkste oorzaak naar voren geschoven.

-  Ook de online verwelkoming en het inwerken vanop een afstand van nieuwe medewerkers moeilijker verloopt (40%).

-  De bedrijven de mogelijkheden van online samenwerken omarmen. Maar liefst 70% ziet de voordelen van online opleidingen, 80% is gewonnen voor online meetings. Ook telewerken an sich staat bij 3 op de 4 werkgevers in een positiever daglicht dan voor de pandemie.

-  De coronacrisis voor een kwart van de werknemers hun werk doet evolueren. Werkgevers bieden aangepast werk aan, schakelen werknemers in op andere afdelingen of laten werknemers alternatieve opdrachten uitvoeren.

-  Het wederzijds vertrouwen (werkgever-werknemer en vice versa) een boost krijgt. Meer dan de helft van onze respondenten geeft aan meer vertrouwen te hebben dan voor de crisis.

-  De meerderheid van de werkgevers (58%) nu positiever staat tegenover een flexibele uurregeling dan voordien.

“Iedereen spant zich in deze bijzondere periode extra in om aan de slag te blijven. Werkgevers én werknemers gaan creatiever om met jobinhoud, flexibelere arbeidsorganisatie en interne inzetbaarheid. In normale situaties botsen we hier al gauw op het veel te strikte arbeidsrecht, maar deze periode toont dat het anders kan!” (Monica De Jonghe, directeur-generaal, Verbond van Belgische Ondernemingen).

Impact op jobs

Bij de meerderheid van de bevraagde werkgevers lijkt de gezondheidscrisis zich vooralsnog niet te vertalen in personeelsreductie. Er zijn meer werkgevers die wakker liggen van betrokkenheid (56,2%) en het mogelijk vertrek van medewerkers (34,8%) dan van jobonzekerheid (17,4%).

De voorbije maanden zetten heel wat ondernemingen de samenwerking met externe medewerkers (freelancers, uitzendkrachten, subcontractors) stop, werd door velen een beroep gedaan op tijdelijke werkloosheid of werden medewerkers gestimuleerd om verlof op te nemen.

Voor heel wat werknemers betekent de coronacrisis dat hun werk verandert: bij 1 op de 4 werkgevers wordt het werk aangepast om werknemers aan de slag te houden, eveneens 1 op de 4 zet in op tijdelijke inschakeling in andere afdelingen, en bij 1 op de 5 werkgevers voeren werknemers alternatieve opdrachten uit die buiten de scope van hun reguliere job vallen. Tijdens de piek van de crisis lagen die percentages nog een stuk hoger. Zo werd op dat moment zowat een derde van de medewerkers intern ingeschakeld in andere afdelingen. Het zijn vooral de grote ondernemingen die op dat laatste kunnen inzetten: tijdens de piek ging het om 49,2% van de bevraagde werkgevers. Bij kleine ondernemingen zien we een sterkere inzet op aanpassingen aan het werk zelf (41,4% maakte daarvan gebruik tijdens de piek).

“Meer dan een derde van de werkgevers zegt dat de crisis de jobs en loopbanen van hun medewerkers fundamenteel zal veranderen. Onder andere de verhoogde inzet op digitalisering, maar ook interne flexibiliteit en wijzigende takenpakketten spelen hierbij een rol. Het is belangrijk dat werkgevers aandacht besteden aan wat er nodig is opdat medewerkers inzetbaar kunnen blijven in deze veranderingen. Tegelijk bieden deze wijzigingen ook kansen om nieuwe competenties te ontwikkelen in de job zelf.” (prof. dr. Ans De Vos, Antwerp Management School)

Impact op relatie werkgever – werknemer

54% van de werkgevers geven aan meer vertrouwen in hun medewerkers te hebben dan voor de crisis (t.o.v. 11% minder). Hun geloof in de integriteit van hun medewerkers (ze doen ze wat ze zeggen en zeggen wat ze doen) en vaardigheid (ze kúnnen doen wat ze moeten doen) blijft nagenoeg onveranderd, maar de ervaring van de goodwill van medewerkers ten aanzien van de organisatie stijgt bij 28% van de respondenten.

“Het psychologisch contract tussen werkgever en werknemer (d.i. de wederzijdse verwachtingen tussen werkgever en werknemer) was de laatste maanden aan heel wat veranderingen onderhevig. Van vele werknemers werd bijvoorbeeld verwacht dat ze zelf hun werk organiseerden, en dit zonder collega’s maar met hun gezin om hen heen. Dat het vertrouwen van werkgevers in werknemers na zo een periode gestegen is, kan alleen maar positieve gevolgen hebben voor de toekomstige relatie werkgever-werknemer.”  (prof. dr. Kathleen Vangronsvelt, Antwerp Management School)

Dat meer dan de helft van de werkgevers (58%) nu positiever staat tegenover een flexibele uurregeling, is mogelijk een concretisering van dat grotere vertrouwen. Net zoals het relatieve gemak waarmee werkgevers de balans tussen autonomie geven en opvolgen weten te vinden. Slechts 8% van de respondenten geeft aan dat dit niet of helemaal niet vlot loopt in hun organisatie.

“Resultaten minder gaan opvolgen, is geen goede zaak voor het mentale welzijn van medewerkers. Sommige werkgevers willen hun mensen ontzien, omdat ze denken dat het bijvoorbeeld al moeilijk genoeg is met de combinatie werk-gezin, of met de eenzaamheid. Maar niet vragen naar die gemiste deadline of medewerkers niet aanspreken op de vergeten opdracht, ondermijnt de ervaring van zinvolheid die mensen in hun werk kunnen vinden. “Of ik vandaag nu werk of niet, het maakt precies toch niet uit” is niet bevorderlijk voor ervaren zinvolheid en dus mentale gezondheid.”

 

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEVEN

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.