110e Internationale Arbeidsconferentie – Een nieuwe boost voor waardig, duurzaam en productief werk

Op 11 juni 2022 kwam een einde aan de 110e Internationale Arbeidsconferentie, de jaarlijkse bijeenkomst van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) in Genève. 5000 vertegenwoordigers van regeringen, werkgevers en vakbonden uit de 187 lidstaten schoven (deels online) aan voor twee weken debat in het ‘wereldparlement van werk’. In de Belgische overheidsdelegatie zaten onder meer vice-eersteminister en minister van Economie en Werk Pierre-Yves Dermagne en Luc Cortebeeck als delegatieleider. Dat laatste zorgde voor heel wat verwarring en consternatie op zowel werkgevers- als werknemersbanken. België is namelijk zowat het enige land met een roterend delegatievoorzitterschap.


Kris De Meester, COMPETENTIECENTRUM WERK & SOCIALE ZEKERHEID Annick Hellebuyck, COMPETENTIECENTRUM WERK & SOCIALE ZEKERHEID
29 juni 2022

De conferentie nam een historisch en baanbrekend besluit om veilige en gezonde arbeidsomstandigheden op te nemen in het IAO-kader van fundamentele principes en rechten. Veilige en gezonde arbeidsomstandigheden vloeien voort uit de gezamenlijke inzet van overheden, werkgevers en werknemers met respectieve verantwoordelijkheden en plichten. Het is dus niet een automatisch recht op zich. Door het besluit wordt wel een hefboomeffect gecreëerd. Alle lidstaten zullen daardoor hun inspanningen moeten opdrijven en bewijzen, ook al hebben ze de betreffende instrumenten (Conventies 155 en 187) niet geratificeerd.

In de plenaire sessies stond het rapport van directeur-generaal Guy Ryder, ‘De minst ontwikkelde landen; structurele veranderingen en de toekomst van werk’, centraal. De tussenkomst van het VBO door delegatieleider Kris De Meester kunt u hier lezen.

Veel aandacht ging ook naar de enige commissie in de conferentie die streeft naar een nieuwe IAO-norm, met name over stages vanwege het belang van de overgang van school naar werk, de bijdrage aan de kwaliteit van opleidingen, het voorkomen van discriminatie en de noodzaak van een goede aansluiting bij de behoeften van de arbeidsmarkt. Het gaat hier om een discussie over 2 jaar. Wat de aard van het instrument betreft, besloot de commissie, zoals gevraagd door de werkgevers, om de voorkeur te geven aan een aanbeveling omdat daarmee een duidelijke gedeelde marsrichting kan worden aangegeven en tegelijk de noodzakelijke flexibiliteit wordt geboden aan de lidstaten om er invulling aan te geven. Als werkgevers slaagden we er ook in om voor de privésector belangrijke elementen zoals het promoten van een leercultuur en het vermijden van een puur regelgevende aanpak veilig te stellen. Wordt vervolgd tijdens de conferentie van 2023.

Daarnaast is er de commissie voor het zogenaamde recurrente item, een jaarlijkse oefening om afwisselend een van de vier pijlers van de IAO voor sociale rechtvaardigheid tegen het licht te houden. Deze keer is het de beurt aan het thema werkgelegenheid. Arbeidsmarkten over de hele wereld maken enorme transities als gevolg van o.a. klimaatverandering, demografische ontwikkelingen en technologische veranderingen. Dat biedt grote uitdagingen, maar schept ook kansen voor arbeidsmarkten die in staat zijn zich adequaat aan te passen. De conclusie en de resolutie van die commissie geven concrete richtlijnen om coherent, alomvattend en geïntegreerd tewerkstellingsbeleid te ontwikkelen als motor voor herstel en transformatie. Er wordt ook aangeven hoe de IAO werkgevers, werknemers en overheden moet ondersteunen in het realiseren van dat beleid. Een van die boodschappen is zorgen voor een vruchtbaar en stabiel ondernemersklimaat.

Uit de discussie over waardig werk in de sociale en solidariteitseconomie werd o.a. geconcludeerd dat dit soort ondernemingen weliswaar een belangrijke rol kunnen vervullen, maar niet mogen worden gezien als geïsoleerd van of alternatief voor de private en publieke sector. Het is dus geen derde sector op zich. Dat neemt niet weg dat alle lidstaten moeten streven naar een gezonde voedingsbodem en een stabiel ‘klimaat’ voor duurzame ondernemingen waar alle ondernemingen, inclusief die van de sociale en solidariteitseconomie, kunnen groeien en bloeien.

Ten slotte is er nog het controlemechanisme van de IAO: naast de verschillende rapportage- en klachtensystemen, wordt elk jaar de Commissie voor toepassing van de normen (CAS) georganiseerd. Het VBO steunt die verschillende toezichtmechanismen van de IAO. Alleen de beginselen van het tripartisme en de sociale dialoog kunnen zorgen voor een betere, wereldwijde naleving van fundamentele sociale normen en een evenwicht tussen de drie pijlers: de economische, de sociale en de milieupijler. Onze grootste uitdaging op wereldvlak is de bescherming van de 4 miljard werknemers die nog steeds geen sociale basisbescherming genieten. In dat verband uitte het VBO zijn grote bezorgdheid over de vele IAO-commentaren waarop niet werd gereageerd. Wanneer een regering geen gevolg geeft aan de verzoeken van experts, ondermijnt ze haar eigen geloofwaardigheid en doet ze zwaar afbreuk aan de IAO in het algemeen.

De globale en nationale sociale partners hebben in de CAS een lijst van 22 regeringen overlopen die de verdragen, die ze nochtans hebben geratificeerd, niet toepassen. Schendingen van fundamentele sociale normen, zoals het verbod op kinderarbeid, dwangarbeid, alle vormen van discriminatie, eerbiediging van de vrijheid van vereniging (werkgevers en werknemers) en autonome collectieve onderhandelingen, zijn onaanvaardbaar. Als we op internationaal niveau een ‘sociaal level playing field’ willen garanderen, kunnen we immers niet dulden dat een land enkel een internationaal verdrag ratificeert en zijn wetgeving daarmee in overeenstemming brengt. Ook de nationale praktijk moet eraan voldoen. De rechtsstaat, met inbegrip van efficiënte overheidsdiensten, arbeidsinspecteurs en onpartijdige rechtbanken, valt onder de verantwoordelijkheid van de overheid.

Aan het eind van hun jaarlijkse onderzoek van de 22 nationale gevallen doen de globale sociale partners aanbevelingen en, zo nodig, morele veroordelingen. De staat in kwestie wordt dan verzocht technische bijstand te vragen aan het Internationaal Arbeidsbureau om zijn instellingen beter te structureren en een einde te maken aan de schendingen van de fundamentele sociale rechten. Het VBO, bij monde van Annick Hellebuyck, speelde een actieve rol in enkele gevallen van schendingen van werkgeversrechten.

VBO – Directeur-generaal van de IAO Guy Ryder stelde tijdens de slotzitting dat de conferentie “een opmerkelijke oogst van verwezenlijkingen” had opgeleverd. De werkgevers, bij monde van de Internationale Werkgeversorganisatie IOE en het VBO, wezen er evenwel op dat nu meer dan ooit nood is aan drastische verbeteringen in het ondernemersklimaat om waardig werk voor allen te verzekeren. Zo kunnen we zorgen voor een hernieuwd vertrouwen om de productiviteit op te trekken en het potentieel voor investeringen en innovatie te ontketenen. Enkel veerkrachtige ondernemingen, macro-economische stabiliteit, een vruchtbare voedingsbodem voor ondernemen en wendbare en weerbare organisaties, instellingen en arbeidsmarkten kunnen dat bewerkstelligen. Dat is de ware missie die ons wacht!

De VBO-delegatie die actief deelnam aan de debatten bestond uit Kris De Meester, Annick Hellebuyck, Ineke De Bisschop, Jan Denys (Randstad) en Vickie Dekocker (Agoria). Als vertegenwoordiger van het bedrijfsleven in België blijven we meespelen in de voorlinie van de internationale discussies over waardig werk en streven we naar een gelijk speelveld voor private ondernemingen en omstandigheden die duurzaam ondernemen aanmoedigen en mogelijk maken. 

Zie ook ilo.org en internationalview.org.  

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEVEN EN PERSBERICHTEN

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.