Jaarlijkse Dag van de Beursgenoteerde Ondernemingen rond de nieuwe gezichten van het activisme

Sinds enkele jaren waait er een nieuwe wind in de Europese bedrijven. Er duiken uiteenlopende en innoverende nieuwe vormen van activisme op. Het woordenboek definieert activisme als een politieke houding waarbij de voorkeur wordt gegeven aan directe, soms zelfs gewelddadige actie, en actieve propaganda. Die politieke houding zien we sinds kort in alle geledingen van de ondernemingen: bij aandeelhouders, stakeholders en zelfs ceo’s.


François-Guillaume Eggermont, COMPETENTIECENTRUM RECHT & ONDERNEMING
12 oktober 2021

Shareholder activism

In een rapport uit 2019 maakte de Assemblée nationale zich zorgen over de praktijken van activistische aandeelhouders in Frankrijk. Een aantal grote Franse concerns werd in 2018 getroffen door destabiliserende campagnes. Zogenaamde activistenfondsen (Elliott Management, Muddy Waters, Cevian of nog Bluebell Capital) verwierven minderheidsparticipaties om vervolgens via allerhande hefbomen (ratingbureaus, pers, sociale media) te kunnen eisen dat de onderneming haar strategie aanpast. Het gaat hier om een nogal ambivalent fenomeen, want die fondsen zetten het bedrijf dan wel aan om zijn ESG-prestaties op te krikken, maar de achterliggende bedoeling is om hoge winsten te boeken. Andere soorten activistenfondsen doen bewust aan waardevernietinging door te speculeren op de koersdaling van de aandelen (shortselling), nog andere beogen enkel een kortetermijnstijging van de beurskoers, ten nadele van de waardecreatie op lange termijn.

Stakeholder activism

Ook een andere vorm van activisme, die van de stakeholders, wordt steeds innovatiever. Die actoren richten zich tegenwoordig steeds meer op hoven en rechtbanken door nieuwe argumenten in te roepen. De recente Shell-affaire is daar een goed voorbeeld van. In juni 2021 verplichtte de rechtbank van Den Haag de Nederlandse groep, die voor de rechter was gedaagd door een milieuorganisatie, om op negen jaar tijd zijn CO2-uitstoot terug te dringen met 45%, met het argument dat op de vennootschap een "uit de ongeschreven zorgvuldigheidsnorm voortvloeiende verplichting [rust] om via het concernbeleid dat zij bepaalt voor de Shell-groep bij te dragen aan het voorkomen van gevaarlijke klimaatverandering".

Corporate activism

Tot slot zijn er ook meer en meer bedrijven die zelf een activistische houding aannemen. Zo gebeurt het dat ondernemingen zich in een politiek debat mengen door bijvoorbeeld publiekelijk een standpunt in te nemen tegen een vermeend onrecht (bv. open brief van een honderdtal Amerikaanse bedrijven die het stemrecht van minderheden ondersteunen). Andere ondernemingen nemen initiatieven zoals de ‘B Corp’-certificering of het statuut van ‘société à mission’ in Frankrijk. Dat statuut kan een bedrijf verkrijgen door in de statuten zijn bestaansreden op te nemen aan de hand van verschillende sociale en milieudoelstellingen die vervolgens worden gecontroleerd door onafhankelijke derde partijen.

Voor meer inzicht in die evoluties, nodigen het Verbond van Belgische Ondernemingen  en GUBERNA u uit voor de achtste editie van de Jaarlijkse Dag van Beursgenoteerde Ondernemingen over activisme. Tijdens die studienamiddag delen internationaal gerenommeerde experts hun visie op activisme in 2021 vanuit verschillende oogpunten.

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEVEN

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.