Investeren in preventie loont … maar is niet altijd meet- of zichtbaar

Een ongeval zit in een klein hoekje, ook op het werk. In 2017 werden in België 145.538 ongevallen op de arbeidsplaats of de arbeidsweg aangegeven, becijferde het Federaal Agentschap voor Arbeidsrisico’s (Fedris). Arbeidsongevallen voorkomen moet daarom deel uitmaken van een doordacht bedrijfsbeleid. Daar worden werkgever en werknemer beter van.

Kris De Meester, COMPETENTIECENTRUM WERK & SOCIALE ZEKERHEID
17 september 2019

Preventie is het woord dat in een adem met de problematiek van arbeidsongevallen wordt genoemd. Werkgevers stellen dat preventie voor hen van groot belang is en leveren effectief meer inspanningen, er is een sterke verbetering waar te nemen. Volstaat dat? Een preventieadviseur zegt daarop altijd nee. Achter de cijfers gaat ook een diverse realiteit schuil, er zijn verschillen tussen bedrijven en sectoren. 

Heel wat werkgevers leveren grote inspanningen. Grote ondernemingen hebben in principe de structuren die tot voldoende aandacht voor preventie zouden moeten leiden. In kleine ondernemingen hangt het heel sterk af van de werkgever in kwestie. Maar, groot of klein, lang niet iedereen zit op hetzelfde niveau. Er is marge voor verbetering. En dan kijken we maar best naar de daadwerkelijke inspanningen en niet (enkel) naar cijfers. Voor een meerderheid van de bedrijven houden die totaal geen steek. Het gaat immers om statistieken en daar speelt de wet van de kleine getallen … Voor kmo’s, die meer dan 96% van de bedrijven in België uitmaken, betekent dit dat die cijfers weinig relevant zijn, tenzij je ze op een termijn van 20 à30 jaar gaat bekijken. Veel ondernemingen halen die leeftijd niet eens. Kijk daarom maar beter naar wat je doet, hoe je die dingen kan verbeteren en wat nog extra mogelijk is. 

Het wordt moeilijker op het punt waarop het laaghangend fruit (veilige machines, gepaste hulpmiddelen, afschermingen, persoonlijke bescherming, procedures, instructies …) geplukt is. Op dat ogenblik moet een bedrijf veel extra inspanningen doen voor relatief weinig resultaten. Het risico is dat het dan stopt zich te verbeteren terwijl er nog vooruitgang te boeken is, zowel bij werkgevers als werknemers. Het begint dan te gaan om cultuur, steun, inspraak, motivatie, vertrouwen … Dat zijn allemaal zaken die heel moeilijk te meten zijn. Toch zijn er waardevolle indicatoren zoals hoeveel wordt geïnvesteerd in opleiding en begeleiding (bv. buddysysteem) in het algemeen en van nieuwe en minder ervaren werknemers in het bijzonder. Of nog: het melden van gevaarlijke situaties. Als er weinig gevaarlijke situaties gemeld worden, is dat een indicatief van weinig vertrouwen en openheid. Een hele goede barometer is de tijd tussen een gesignaleerd probleem en de oplossing. Die indicator kan toruwens gebruikt worden voor elk werkgerelateerd probleem en niet enkel voor (technische) veiligheid en gezondheid. 

VBO – Als je de balans opmaakt, en daarover bestaan heel wat studies, is bewezen dat goede preventie netto meer opbrengt dan kost. Kosten van ongevallen, medische uitgaven en verzekeringen gaan omlaag. Er is ook de indirecte winst in de vorm van een beter imago van het bedrijf, minder absenteïsme en een hogere productiviteit. Investeren zonder een onmiddellijk resultaat kan vreemd aanvoelen, maar het loont hoe dan ook.


Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.

VBO-NIEUWSBRIEF IMPACT

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.